November is de maand waarin de tuin vol ligt. Bladeren op het gras, mos tussen de tegels, een groene waas op het terras. Wie nu een paar uur investeert, heeft in het voorjaar veel minder werk. Hoveniers werken daarbij in een vaste volgorde: van boven naar beneden.
Begin bij de dakgoot
Het klinkt vreemd om bij het dak te beginnen als je de tuin wilt opruimen. Toch is het logisch. Een volle dakgoot loopt over bij de eerste flinke bui, en dat water komt terecht op je terras en in je borders. Bladeren, zaden en mos uit de goot spoelen dan precies over het stuk dat je net hebt schoongemaakt.
Een ladder is niet altijd nodig. Er zijn telescoopstelen met een goothaak of een sproeikop die je op de tuinslang aansluit, zodat je vanaf de grond werkt. Voor een rijtjeshuis met een goot op de eerste verdieping is dat vaak genoeg. Hoe je dat aanpakt, lees je in dit stuk over dakgoot reinigen zonder ladder. Bij een hoge of steile goot, of bij schade aan de goot zelf, laat je het aan een vakman over.
Bladeren: weg van het gras, op de borders
Blad op het gazon is slecht voor het gras. Het licht komt er niet meer door, het blijft nat en binnen een paar weken heb je gele plekken en mos. Hark het daarom regelmatig weg, liever elke week een beetje dan één keer alles.
Gooi het blad niet in de groene container als je borders hebt. Een laag blad tussen de vaste planten beschermt de grond tegen vorst en is in het voorjaar grotendeels verteerd. Egels en insecten overwinteren er graag onder. Ligt er veel blad, maak dan in een rustige hoek van de tuin een losse hoop van blad en takken. Dat is binnen een middag gedaan en geeft dieren een plek om de winter door te komen. Alleen blad van walnoot en eik verteert langzaam; dat kan beter op de composthoop.
Tegels en beton
Groene aanslag op tegels en beton ontstaat op plekken die lang nat blijven en weinig zon krijgen. Het is glad en het ziet er verwaarloosd uit. Met een harde bezem, warm water en een beetje groene zeep kom je al ver. Laat het even inwerken voordat je gaat schrobben.
Een hogedrukreiniger lijkt sneller, maar spuit ook het voegzand uit de voegen en kan het oppervlak van beton opruwen, waardoor nieuwe aanslag zich er nog makkelijker aan hecht. Gebruik hem op een lage stand en houd afstand. Meer over de verschillen per type ondergrond vind je in deze uitleg over beton schoonmaken buiten.
Kies je voor een reinigingsmiddel, lees dan het etiket. Middelen op basis van chloor horen niet in een tuin met planten, en wat van het terras afspoelt, komt in je borders of in het riool terecht.
Gereedschap opruimen
De laatste klus is je eigen gereedschap. Maak scharen en snoeischaren schoon, vet ze licht in en hang ze droog op. Draai de buitenkraan dicht en laat de tuinslang leeglopen voordat het gaat vriezen. Een gesprongen kraan in januari is een vervelende verrassing die tien minuten werk in november had voorkomen.
